• 29 januari 2018
  • #Kennis

UX Design
Focus op de gebruiker

Hoe vaak maakt u mee dat u een website bezoekt die niet werkt zoals u verwacht? Denk hierbij aan de werking van een formulier, een zoekmachine of een slider. Wellicht werkt het logisch voor de designer van de website, maar is er ook rekening gehouden met de verwachtingen van de eindgebruiker? Indien het wél aan de verwachtingen van de gebruiker voldoet, wordt de gebruiker hier dan ook blij van?

UX design, ook wel User Experience Design, is een populaire term in de digitale wereld. Er bestaat niet één centrale definitie, iedere expert heeft zijn of haar eigen kijk op deze term. Het Oxford Journal geeft de volgende definitie:

The goal of UX design in industry is to improve customer satisfaction and loyalty through the utility, ease of use, and pleasure provided in the interaction with a product.

Het verschil tussen usability, UID en UXD

Usability, User Interaction Design (UID) en User Experience Design (UXD) worden vaak met elkaar verward. Waar de eerste twee gaan over het gebruik van een product of service, betreft de laatste de gehele ervaring ermee:

  • Usability: kan het zonder problemen gebruikt worden? Een product of service is ‘usable’ als gebruikers niet verdwalen of verward raken en de content waarnaar zij op zoek zijn gemakkelijk kunnen vinden.
  • UID betreft het ontwerpen van gebruiksvriendelijke interacties en interfaces, de focus ligt op de flow. Werken alle stappen naar behoren?
  • UXD gaat verder dan dat en betreft de gehele experience: ervaart de gebruiker ook een toegevoegde waarde en wordt hij of zij blij van bv. de website of app?

Concreet: een lepel is een interface, wanneer je er je yoghurt mee eet is het een experience. Dit geldt ook voor websites. Een bezoeker kan een formulier op het eerste gezicht handig en overzichtelijk vinden (interface), maar kan bij het invullen beperkingen ervaren (de experience). Onthoud wel: je ontwerpt nooit een experience, maar vóór een experience. Je hebt alleen de controle over wát je creëert, niet over hoe het wordt gebruikt.

UX design: een proces met focus op een betekenisvolle ervaring

UX design is een proces waarbij de gebruiker centraal staat. Een UX designer creëert producten of services die de gebruiker als relevant ervaart en volgens hem of haar betekenis hebben.

Waar een design proces eerder ging over het bruikbaar en nuttig maken van een interface, moet deze nu gewild, plezierig en betekenisvol zijn: het gaat om de gehele experience!

Dit wordt nu vaak nog vertaald naar een ‘mooi’ en ‘fancy’ ontwerp in plaats van dat de designer rekening houdt met de behoeften van de gebruiker. Is het creatieve idee ook écht van toegevoegde waarde voor de klant of gebruiker?

De onderstaande UX piramide (Ralph, B., 2018), gebaseerd op de piramide van Maslow, toont de verschillende fasen van gebruikerservaringen. De onderste lagen zijn veelal praktisch: is het product (zonder problemen) te gebruiken en is het betrouwbaar? De bovenste lagen focussen op de ervaring van de gebruiker: is het product gemakkelijk te gebruiken, biedt het een plezierige ervaring en geeft het persoonlijke betekenis? Dit zijn de lagen die een UX designer wil bereiken!

UX piramide

De UX piramide op basis van de piramide van Maslow. Overgenomen van “An Introduction To User Experience Design”, B. Ralph, 2018.

Iteraties: verbeteren totdat de gebruiker in alle behoeften is voorzien

Het proces van UX design bestaat uit verschillende fasen (bekend van het Design Thinking fenomeen). De UX designer focust al in een vroeg stadium op de gebruikers en hun taken. Wat zijn de behoeften of wat is het probleem waar de gebruiker tegenaan loopt? Ken de gebruiker en maak de gebruiker betrokken! Het UX team creëert vervolgens ideeën en concepten en test deze bij de gebruiker middels prototypen. In iteraties (het keer op keer opnieuw doorlopen van de diverse design fasen) verbetert het team het concept aan de hand van de gegeven feedback in de diverse testfasen.

Nieuwsgierig naar methoden die gebruikt worden in het UX design proces?

Bekijk dit overzicht van UX design methoden.

Tip!

De tool Userfeel maakt het mogelijk om op afstand websites of apps te testen.

Wat betekent dit voor de designer?

Omdat de gebruiker centraal staat in UX design is co-creatie een populaire aanpak. Het design team werkt samen met de gebruiker en luistert niet alleen naar wat gebruikers zeggen, maar kijkt ook naar wat zij doen, weten en voelen.

De rol van de designer verandert: de designer is niet meer per sé de professional, maar faciliteert het proces.

De gebruiker is het onderwerp, de informant, maar ook een partner in dit proces. Naast het feit dat co-creatie inzicht in de behoeften van de gebruiker biedt, bevordert co-creatie de neutraliteit van technologie. Technologie vormt mensenlevens maar is niet neutraal. De designer heeft eigen normen, waarden, gedachten en past deze onbewust toe in een design.

Principes voor UX design

Norman, schrijver van Design of Everyday Things, past diverse design principes toe op het ontwerpen van technologische producten. Deze principes zijn net zo goed van belang voor UX designers van online concepten, onder andere:

  • Zorg voor duidelijk visuele signalen
    Laat zien hoe de gebruiker wenselijke acties kan uitvoeren. Waar moet de gebruiker op klikken?
  • Consistentie
    Gebruik dezelfde elementen voor dezelfde taken en volg design patronen.
  • ‘Make it hard to do the wrong thing!’
    Beperk de gebruiker in zijn acties en begeleid hem naar de volgende gewenste stap.
  • Voorzie de gebruiker van ‘feedback’
    Heeft de gebruiker een taak volbracht? Breng hem of haar op de hoogte. Simpel: na het invullen van een formulier ontvangt de gebruiker een melding dat deze succesvol is verzonden. Maar minder voor de hand liggend: laat de gebruiker zien wanneer hij of zij moet wachten op een taak na het klikken voordat de gebruiker weg is!
  • ‘Design for all’ (ook wel Universal Design)
    Een beperking of een handicap is niet alleen een gezondheidsissue. Het betreft de interactie tussen wat iemand kan en wat de samenleving biedt. ‘Disability is designed’. Denk dus aan de webrichtlijnen (WCAG 2.0).

UX Design bij ROQUIN

Er bestaan nog veel meer belangrijke UX principes die we bij ROQUIN toepassen. Nieuwsgierig of eens samen sparren? Kom gerust langs voor een kop koffie!

Let’s connect

We hebben altijd zin in nieuwe en uitdagende projecten. We gaan graag met je in gesprek!